SHARTNOMANING ZAIF TARAFINI HIMOYA QILISHNING FUQAROLIK-HUQUQIY USULLARI (YURIDIK FANLAR AXBOROTNOMASI, 2026)
Ushbu maqolada shartnomaviy munosabatlarning zaif tarafini himoya qilishning quyidagi: shartnomani oʻzgartirish va bekor qilish, shartnoma shartlarini haqiqiy emas deb topish, huquqni himoya qilishni rad etish, adolatsiz shartning zaif taraf uchun majburiy emasligini eʼtirof etish kabi usullari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Muallif umumiy ilmiy (tahlil, sintez, kuzatish, umumlashtirish, induksiya va deduksiya) va maxsus huquqiy (formal-huquqiy va huquqiy-texnik) usullardan foydalangan. Tahlil natijalariga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligida nazarda tutilgan amaldagi himoya mexanizmlari shartnomaning zaif tarafiga shartnoma bilan yuklanayotgan adolatsiz shartlarga qarshilik qilish imkonini beruvchi chora-tadbirlarning butun majmuasini oʻz ichiga olmasligi haqida xulosa qilingan. Shuning uchun Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksini adolatsiz shartnoma shartlari toʻgʻrisidagi qoidalar bilan toʻldirish, bunday shartlarning taxminiy roʻyxatini keltirish, shuningdek, shartnomaga kiritilgan adolatsiz shartlar zaif taraf uchun majburiy emasligini koʻrsatib oʻtish taklif etilmoqda. Bundan tashqari, shartnomani oʻzgartirish va bekor qilish qoidalarini takomillashtirish yuzasidan, jumladan, ushbu himoya usuli retrospektiv tartibda amalga oshirilishini belgilash va uni amalga oshirishda zaif tarafni protsessual yuklardan ozod qilish boʻyicha taklif berilmoqda.