TOʻLOVGА QOBILIYATSIZLIKNI TАRTIBGА SOLISHGА DOIR ZАMONАVIY TENDENSIYALАR (YURIDIK FANLAR AXBOROTNOMASI, 2026)
Ushbu maqolada toʻlovga qobiliyatsizlikni huquqiy tartibga solishga doir yondashuvlar oʻrganilgan. Xususan, davlat tomonidan qabul qilingan prokreditor va prodebitor rejimlari tahlil qilingan, ularning oʻziga xos xususiyatlari va farqlari bayon qilingan. Shuningdek, Oʻzbekistonning toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi qonunchiligi qaysi rejimga taalluqli boʻlishi, ushbu qonunchilik fuqarolik muomalasining qaysi ishtirokchilari manfaatlariga xizmat qilishi haqida ilmiy xulosalar berilgan. Toʻlovga qobiliyatsizlik rejimlarini oʻrnatishda kredit siyosatining maqsadlariga alohida eʼtibor berilgan boʻlib, rejimlar zamirida ikkita maqsad – xatarlarni adolatli taqsimlash va qarzdorning aktivlari qiymatini maksimal darajada oshirish yotishi asoslantirildi. Toʻlovga qobiliyatsizlikni tartibga solish modellari Yevropa mamlakatlari va АQSh misolida tahlil qilindi, ularning tajribasi Oʻzbekiston amaliyoti bilan solishtirildi. Аyniqsa, reabilitatsiya normalarining АQSh qonunchiligida paydo boʻlishi va keyinchalik Yevropa davlatlarida ushbu normalardan namuna sifatida foydalanilganligi, hozirda koʻplab davlatlar qarzdorni reabilitatsiya qilish maqsadida qonunchiligini takomillashtirayotganligi aniqlandi. Shuningdek, Oʻzbekistonda toʻlovga qobiliyatsizlik huquqi konsepsiyasini ishlab chiqish zaruriyati va unda aks etishi lozim boʻlgan ustuvor vazifalar haqida tahliliy fikrlar, xulosalar va tavsiyalar ishlab chiqildi.