JINOIY ODIL SUDLOVDA SHAXS HUQUQLARI HIMOYASINI TA’MINLASH UCHUN SUN’IY INTELLEKTNI QO‘LLASHDA RIVOJLANGAN MAMLAKATLAR TAJRIBASI (YURIDIK FANLAR AXBOROTNOMASI, 2026)
Maqolada jinoyat protsessi ishtirokchilarining huquqlarini himoya qilishni ta’minlashda sun’iy intellekt va mashinalardan foydalanishni o‘rganish masalalari tahlil qilingan. Muallifning ta’kidlashicha, mashinani o‘rganish texnologiyasi va sun’iy intellekt jinoyat protsessi kontekstida allaqachon mavjud bo‘lgan inson huquqlari bo‘yicha keskinlikni kuchaytiradi va chuqurlashtiradi. Inson huquqlariga xos bo‘lgan bu muammolar shaxsiy daxlsizlik, so‘z erkinligini cheklash, ehtimoliy irqiy kamsitish haqidagi xavotirlar va jinoyat qurbonlariga hurmat bilan muomala qilish huquqlarini o‘z ichiga oladi. Maqolada ta’kidlanishicha, jinoiy odil sudlovda sun’iy intellektga asoslangan yoki mashina o‘rganishiga asoslangan texnologiyadan foydalanish huquqni qo‘llash yoki hukm chiqarish amaliyotidagi muayyan o‘zgarishlar tufayli fuqarolar erkinliklariga tahdid soladi. Shuningdek, maqolada jinoiy odil sudlovda axborot texnologiyalari va mashinani o‘rganish texnologiyalarini samarali boshqarish hamda tartibga solish bo‘yicha sa’y-harakatlarning moslashuvchan va ko‘p bosqichli o‘sishi ijobiy davom etayotganligi o‘rganilgan. Bu bo‘yicha IT va mashinani o‘rganish jinoiy odil sudlov kontekstida qo‘llaniladigan liberal demokratik mamlakatlar tajribasi keltirilgan.